Ինկուբացիոն ծրագիր · Հայաստան · 2026
Հայաստանում շատ մարդ ունի հմտություն ու ցանկություն ստարտափ սկսելու, բայց երբեք չի սկսում՝ չունի համահիմնադիր, չունի իրական խնդիր, և ոչ ոք նրան չի պատրաստում որպես հիմնադիր։ Ծրագիրը լուծում է հենց այս ամենավաղ քայլը՝ գործող բիզնեսներից հավաքում է իրական չլուծված խնդիրներ, մեկ միջոցառմամբ մարդկանց օգնում գտնել համահիմնադիր, և 10–12 շաբաթում այդ խնդրի շուրջ կառուցում վավերացված ստարտափ թիմ։ Զուգահեռ՝ չափելիորեն պատրաստում է հենց մարդուն որպես հիմնադիր։ Ֆինանսավորումը գալիս է հովանավոր ընկերություններից, ոչ մասնակիցներից, և թիմերը պահում են իրենց ստարտափն ամբողջությամբ։
01 — Խնդիրը
Հայաստանում կան ինժեներներ, product manager-ներ, ոլորտային փորձ ու ցանց ունեցող մասնագետներ։ Հենց այս մարդիկ են աշխարհում ստարտափ հիմնում։ Բայց մեզ մոտ շատերը երբեք չեն սկսում, և գրեթե միշտ նույն երեք պատճառով.
Մենակ սկսելը դժվար է, իսկ ճիշտ գործընկեր գտնելու կառուցված ձև Հայաստանում չկա։
Գաղափարը հորինում են վակուումում, և այն չի դիմանում առաջին իսկ հաճախորդի հարցին։
Ստարտափները մեռնում են ոչ վատ պրոդուկտից, այլ թիմի կոնֆլիկտից ու հյուծումից։
Այս երեք բանը լուծված չեն Հայաստանում որևէ ծրագրի կողմից. բոլորն սկսում են աշխատանքն այն բանից հետո, երբ դրանք արդեն կան։
02 — Ինչպես է աշխատում
Ծրագիրը մեկ հաջորդական ուղի է, ոչ առանձին դասընթացներ։ Ահա ողջ ընթացքը՝ սկզբից մինչև ելք։
Գործող բիզնեսներից հավաքում ենք իրական, չլուծված խնդիրներ։ Թիմերը մեկնարկում են ոչ դատարկ էջից, այլ վավերացված խնդրադաշտից։
Մասնակիցներն ուսումնասիրում են խնդրադաշտերը ուղեցույցով։ Ելքը՝ ձևակերպված խնդրի թեզ։ Սա նաև ընտրության ֆիլտր է. ով չի ավարտում, առաջ չի անցնում։
Հրապարակային միջոցառում, որտեղ մարդիկ խնդրի թեզերի շուրջ գտնում են համահիմնադիր ու ձևավորում թիմ։ Սա ձագարի վերին մասն է և ամենատեսանելի իրադարձությունը։
8–12 թիմ, փոքր խումբ, սերտ աշխատանք։ Հիմնադիրները պահում են իրենց աշխատանքը (~մեկ երեկո շաբաթական + տնային)։ Թիմերը վավերացնում են խնդիրը իրական հաճախորդների հետ և պատրաստվում ցուցադրման օրվան։
Ելքը՝ վավերացված հիմնադիր թիմ և 20+ հաճախորդի հարցազրույց — պատրաստ հաջորդ, seed-փուլի ծրագրերին։
03 — Հիմնադիրի պատրաստություն
Ստարտափ կառուցելուն զուգահեռ զարգացնում ենք հենց հիմնադրին, որովհետև ամենալավ գաղափարն էլ ձախողվում է, եթե թիմը չի դիմանում ճնշմանը կամ քայքայվում է ներսից։ Աշխատանքը չորս ուղղությամբ է, ամեն մեկը՝ դիտարկելի ինդիկատորով.
Խնդիր բացահայտել, հաճախորդի վրա վավերացնել, շուկա դուրս գալ։
Արագ կողմնորոշում և որոշում անորոշության մեջ։
Սթրեսակայունություն, թիմային համատեղելիություն, կոնֆլիկտի կառավարում։
Դիմացկունություն և հանձնառության հետևողականություն երկար ընթացքում։
Ազնիվ ենք չափման սահմանների հետ. կոհորտը փոքր է, ուստի թիվը ներկայացվում է որպես ցուցիչ, ոչ ապացույց։ Չկան ֆիզիոլոգիական չափումներ, ախտորոշիչ կամ էներգետիկ պնդումներ։
04 — Դիրքը էկոհամակարգում
Հայաստանում կան ուժեղ վաղ-փուլի ծրագրեր՝ EPIC (ՀԱՀ), Armenia Startup Academy (Catalyst), Founder Institute, ավելի ուշ՝ Plug and Play Yerevan։ Բոլորն էլ լավն են, բայց բոլորն էլ սկսում են այն երկու դժվար բանից հետո, որ ես լուծում եմ սկզբում՝ ձևավորված թիմ և իրական խնդիր։ Նրանք աշխատում են գաղափարի վրա; ես՝ մարդու։ Ես մրցակից չեմ, ես feeder եմ. ցույց եմ տալիս, թե որտեղից են գալիս թիմերը՝ զրո ամսին։
05 — Ֆինանսավորումը
Մասնակիցները չեն վճարում ուսման համար և չեն զիջում ստարտափի բաժնեմաս։ Փողը գալիս է նրանցից, ում մասնավոր օգուտ է հասնում՝ ոչ իմիջ, այլ իրական արժեք։
Ընկերությունները վճարում են ամենից առաջ տաղանդի հասանելիության համար. Հայաստանի #1 ցավը տեխ-տաղանդի պակասն է, և չափված Talent Report-ը de-risk է անում վարձումը։ Հետո՝ իրենց կոնկրետ խնդրի վրա աշխատող գնահատված թիմերի, և վաղ deal flow-ի համար։ Логоն ու իմիջը միշտ վերջում են, ոչ սկզբում։ Կոնկրետ ձևաչափն ու պայմանները՝ առանձին խոսակցության նյութ։
06 — Ճանապարհը
Ոչ մի փուլ չի սկսվում, մինչ նախորդն ապացույց չտա։ Ամեն փուլ ֆինանսավորում է հաջորդի կառուցումը՝ տարբեր վճարողով։
Առաջին կոհորտը՝ ձեռքով հրավիրված։ Մեթոդաբանության կենդանի լաբորատորիա։
Talent-մեթոդը վաճառվում է ընկերություններին՝ իրենց աշխատակիցներին զարգացնելու։ Ելք՝ case study։
Հովանավոր ընկերությունն առաջինն է դիտում թեկնածուներին ու սահմանում պահանջներ։
Իրականացվում է HumanUp Foundation-ի միջոցով (արդեն գրանցված)։
ԱՏՁՄ-ն՝ որպես բնական առաջին գործընկեր՝ մարդ, տարածք, լեգիտիմություն, անդամ ընկերությունների մուտք։ Հենց սա է զրույցի նյութը։
Բիզնес ակումբները (Club Capital, Մանթաշյանց, BS Cosmo)՝ իրական խնդիրներ, վավերացում և սփյուռք/գլobal շուկա։
07 — Ես ով եմ
Ծրագրի շուրջ՝ մենթորների ցանց՝ Բակուր Մելքումյան (Club Capital, Մանթաշյանց համահիմնադիր), Ծովինար Սարգսյան (Հայաստանի առաջին բիզնес դպրոց), Արմեն Ղուկասյան (Էթիկայի դպրոց, ICC), Վարազդատ Ավետիսյան (AI/ML) և ուրիշներ։
08 — Առաքելություն
Ինկուբացիան ինքնանպատակ չէ։ Ես կառուցում եմ խնդիր բացահայտող ու լուծող մարդկանց համայնք։
Ինկուբացիան այդ համայնքի ծնարանն է և առաջին, չափելի քայլը՝ մեկ թիմ, մեկ շուկա, մեկ կոհորտ։ Ավելի մեծ մասշտաբը գալիս է հետո, և միայն այն ապացույցի վրա, որ այստեղ կկուտակվի։ Ծրագիրը գործում է HumanUp Foundation-ի շուրջ, որի առաքելությունն է ուղղորդել մարդկանց դեպի ինքնաճանաչողություն և բազմակի ինտելեկտի զարգացում։
30–40 րոպե և Ձեր անկեղծ հայացքը գաղափարի վրա։ Ոչ ֆինանսավորում, ոչ որոշում — պարզություն ու կողմնակի աչք։